Anlaşma belgesinin iptali ile alacağın tahsili taleplerinin aynı davada ileri sürülmesi hâlinde, mahkemenin öncelikle anlaşma belgesinin iptaline ilişkin talebi ön sorun olarak ele alması gerekir. Zira alacak talebinin hukuki dayanağı, anlaşma belgesinin geçerliliğine bağlıdır. Bu nedenle mahkeme, öncelikle anlaşma belgesinin geçerliliği veya iptali konusunda bir değerlendirme yapmalı; bu hususta vereceği karar doğrultusunda alacak talebini incelemelidir. Nitekim Yargıtay da aynı yönde görüş benimsemektedir.*
Buna karşılık, anlaşma belgesinin iptali ile alacağın tahsili taleplerinin ayrı davalarla ileri sürülmesi durumunda farklı bir usulî görünüm ortaya çıkmaktadır. Kanaatimizce bu durumda, davalar arasında hukuki ve fiilî bağlantı bulunduğundan davaların birleştirilmesi ve yine anlaşma belgesinin iptaline ilişkin talebin ön sorun olarak değerlendirilmesi, ardından alacak talebi hakkında hüküm kurulması; usul ekonomisi, hukuki güvenlik ve tarafların hukuki yararı bakımından daha isabetli olacaktır.
Bununla birlikte Yargıtay uygulamasında, söz konusu taleplerin ayrı davalarla ileri sürülmesi hâlinde anlaşma belgesinin iptali davasının, alacak davası bakımından bekletici mesele yapılması gerektiği kabul edilmektedir.* Bu yaklaşım da sonuç itibarıyla alacak talebinin değerlendirilmesinin, anlaşma belgesinin geçerliliğine ilişkin uyuşmazlığın çözümlenmesine bağlı olduğu yönündeki temel usulî ilkeyi yansıtmaktadır.
- Yargıtay 9. Hukuk Dairesi
Karar Tarihi: 04.07.2024
Esas No: 2024/8763 – Karar No: 2024/10645
Kararı İncele
